EMS Leeromgeving · Inhoud · Hoofdstuk 5 · §5.8 · English version

§5.8 Frequentiebanden

Open §5.8 in de academy

Radarfrequenties worden aangeduid met letterbanden. De (IEEE-)indeling stamt uit de Tweede Wereldoorlog, toen de letters bewust cryptisch gekozen werden, en is nog steeds de standaard:

FrequentiebandFrequentieGolflengteTypisch gebruik
HF3 – 30 MHz100 – 10 mover-de-horizon radar
VHF30 – 300 MHz10 – 1 mearly warning op zeer lange afstand, counter-stealth
UHF300 MHz – 1 GHz1 m – 30 cmearly warning, ballistic missile warning
L1 – 2 GHz30 – 15 cmlange-afstandssurveillance, luchtverkeersleiding
S2 – 4 GHz15 – 7,5 cmsurveillance op middellange afstand, weerradar, scheepsradar
C4 – 8 GHz7,5 – 3,75 cmcompromisband: surveillance + tracking, veel GBAD-radars
X8 – 12 GHz3,75 – 2,5 cmfire control, jachtvliegtuigradars, raket-seekers, SAR
Ku12 – 18 GHz2,5 – 1,7 cmhoge-resolutie tracking, satcom
K18 – 27 GHz1,7 – 1,1 cmbeperkt bruikbaar (waterdamp-absorptie rond 22 GHz)
Ka27 – 40 GHz1,1 cm – 7,5 mmraket-seekers, korte-afstands-tracking, snelheidsmeters
mm-golf (V/W)40 – 110 GHz< 7,5 mmautomotive radar, actieve protectiesystemen, 94 GHz-sensoren

Het patroon dat je in deze tabel moet zien:

Praktijk

Aan de frequentie van een opgevangen signaal kun je dus direct een eerste inschatting maken van de functie — en dus de dreiging. Een X-band emissie die je vliegtuig volgt is van een andere orde dan een L-band surveillance-sweep: de eerste betekent mogelijk dat er een wapen op je gericht wordt.

Verdieping: drie bandstelsels naast elkaar

De IEEE-letters hierboven zijn niet de enige indeling. In EW- en NAVO-verband kom je vaak een tweede letterstelsel tegen — de NATO/ECM-banden A t/m M — naast de civiele ITU-indeling (VLF, LF, MF, HF, VHF, UHF, SHF, EHF). Dezelfde frequentie heeft zo drie namen tegelijk; wie dreigingsdata leest, moet vlot kunnen schakelen.

EU / NATO / ECMABCDEFGHIJKLMIEEE (radar)HFVHFUHFLSCXKuKKaVWITUVLFLFMFHFVHFUHFSHFEHF1 kHz1 MHz1 GHz10 GHz100 GHz
Dezelfde frequentie, drie namen: de NAVO/ECM-letterbanden (A–M, gangbaar in EW), de IEEE-radarbanden en de civiele ITU-indeling, uitgezet op een logaritmische frequentie-as.
FrequentieITUIEEE (radar)NATO / EU / ECM
3 – 30 MHzHFHFA
30 – 250 MHzVHFVHFA
250 – 500 MHzUHFUHFB
0,5 – 1 GHzUHFUHFC
1 – 2 GHzUHFLD
2 – 3 GHzSHFSE
3 – 4 GHzSHFSF
4 – 6 GHzSHFCG
6 – 8 GHzSHFCH
8 – 10 GHzSHFXI
10 – 20 GHzSHFX / KuJ
20 – 40 GHzSHF / EHFK / KaK
40 – 60 GHzEHFVL
60 – 100 GHzEHFWM

Let op de valkuil: radars worden meestal in IEEE-banden benoemd, maar jammers en ESM-systemen vaak in NATO/ECM-banden. "Een J-band jammer" dekt zo grofweg IEEE X/Ku — precies het gebied van veel vuurleidingsradars en seekers.

De Amerikaanse frequentie-allocatietabel: het volledige radiospectrum opgedeeld in honderden toegewezen diensten.
Het radiospectrum is eindig en stampvol: de officiële Amerikaanse frequentie-allocatie verdeelt elke band over tientallen diensten. Militair en civiel gebruik vechten om dezelfde ruimte — een kernreden waarom spectrummanagement en NAVWAR (§ 14.1) zo belangrijk zijn. Beeld: NTIA / U.S. Department of Commerce — publiek domein.