Decibel (dB) rekent met verhoudingen in plaats van met getallen. +3 dB is ongeveer een verdubbeling, +10 dB tien keer zo sterk en −3 dB een halvering. Zo wordt vermenigvuldigen gewoon optellen.
In de praktijkEen verbindingsplanner telt een linkbudget op: zendvermogen plus antennewinst, min kabel- en padverliezen. Blijft er genoeg over boven de gevoeligheid van de ontvanger, dan werkt de verbinding. Een EW-planner rekent op precies dezelfde manier uit of een jammer de radar overstemt (J/S, § 15.7).
Radar- en EW-grootheden spannen een gigantisch bereik: zendvermogens van megawatts, echo's van femtowatts, en de 1/R⁴-wet (§ 5.6) die met factoren van miljarden werkt. Zulke getallen reken je niet handig in "gewone" eenheden. Daarom werkt de hele discipline in decibel (dB) — een logaritmische schaal die enorme verhoudingen samenperst tot hanteerbare getallen.
Het grote voordeel: vermenigvuldigen wordt optellen. Een link-budget (zendvermogen × gain × verliezen × …) wordt in dB een simpele optelsom. Een paar ankerwaarden die je uit je hoofd moet kennen:
| dB | Vermogensverhouding | Geheugensteun |
|---|---|---|
| 0 dB | × 1 | gelijk |
| 3 dB | × 2 | verdubbeling |
| −3 dB | × 0,5 | halvering — de "−3 dB-bundelbreedte" (§ 5.17.1) |
| 6 dB | × 4 | 2 × 2 |
| 10 dB | × 10 | orde van grootte |
| 20 dB | × 100 | 2 × 10 dB |
| 30 dB | × 1.000 | 3 × 10 dB |
| 40 dB | × 10.000 | stealth-vuistregel (§ 11.10) |
Vuistregel om snel te rekenen: elke +10 dB is ×10, elke +3 dB is ×2. Zo is 43 dB ≈ 20 dB + 20 dB + 3 dB = 100 × 100 × 2 = 20.000 (de processing gain van de C/A-code, § 14.5).
Vaak zie je dB met een achtervoegsel — dan is het geen verhouding maar een absolute waarde t.o.v. een vaste referentie:
| Eenheid | Referentie | Gebruik |
|---|---|---|
| dBW | 1 watt | zend-/ontvangvermogen |
| dBm | 1 milliwatt | ontvangstniveaus (0 dBm = 1 mW; −160 dBW ≈ GPS-signaal) |
| dBi | isotrope straler | antenne-gain (§ 5.7) |
| dBsm | 1 m² | radar cross section (§ 5.5): 0 dBsm = 1 m² |
Bundelbreedte (−3 dB), side lobe-onderdrukking (−30 dB), processing gain (+43 dB), jam-to-signal ratio, RCS (dBsm) — vrijwel elke radar- en EW-specificatie staat in dB. Wie de ankerwaarden (3, 10, 20 dB) beheerst, leest een dreigingsdatablad in seconden.