De oorlog in Oekraïne is sinds 2022 het grootste levende laboratorium voor drone-EW. Uit open-bronpublicaties komt een consistent beeld naar voren: een dynamische wapenwedloop waarin elke tegenmaatregel binnen weken wordt beantwoord.
GNSS-jamming en -spoofing op industriële schaal
Aan Russische kant zijn systemen als de Pole-21 ingezet, die GNSS over 25+ km kan jammen, naast snel ontwikkelde tactische jammers als de Volnorez. Aan Oekraïense kant wordt het netwerkende Pokrova-systeem genoemd, dat satellietnavigatie over grote gebieden spooft om Shahed-drones en kruisraketten te laten afdwalen, en de mobiele Bukovel-AD, die UAV's detecteert tot ~100 km en GPS/GLONASS/Galileo/BeiDou stoort op 15–20 km. Een veelzeggend neveneffect: de Oekraïense anti-drone-spoofing verstoorde ook de GPS in mobiele telefoons van burgers — illustratief voor de niet-kieskeurigheid van EW.
De fiber-optic FPV-drone: het einde van jamming?
De belangrijkste recente doorbraak is de fiber-optic FPV-drone: een drone die via een dunne glasvezelkabel wordt bestuurd die zich tijdens de vlucht afrolt. Omdat er geen radioverbinding is, is hij immuun voor RF- en GNSS-jamming — de hoeksteen van drone-EW werkt er simpelweg niet tegen. Beide partijen zetten ze inmiddels massaal in. Het dwingt de verdediging terug naar detectie via radar en akoestiek (§ 17.3) en naar kinetische middelen — een scherpe les over de grenzen van EW.
Drone-EW bindt vrijwel de hele leeromgeving samen: RF-jamming (§ 11), GNSS-jamming en -spoofing (§ 14), radar en micro-Doppler (§ 5), EO/IR (§ 6) en passieve RF-detectie (§ 13). De Oekraïne-casus leert bovendien twee dingen die in een statisch leerboek ontbreken: EW is een permanente adaptatiewedloop (vandaar cognitive/adaptive EW, § 16), en EW heeft een grens — tegen een drone zonder radioverbinding helpt spectrumverstoring niet.
Open-bronnen o.a.: RUSI — “Competitive Electronic Warfare in Land Operations” en “Meatgrinder” (Watling & Reynolds); Defense Express & Kyiv Post over Pokrova; RFE/RL en commentaar van Serhii “Flash” Beskrestnov over fiber-optic drones. (Schattingen en systeemdata zijn open-bron en indicatief.)